“Het lichaam is verbonden met een intelligentie waarmee we onszelf en elkaar kunnen bevrijden van belemmeringen. Zo kunnen we doorgroeien als mens én als professional.”
Tweejarige Leergang Soma Systemisch Werken voor opstellers
Verdieping voor ervaren systemisch opstellers — tien dagen per jaar, twee jaar samen onderweg
Wat is Soma Systemisch opstellen?
Opstellen via je lichaam — Soma Systemisch Werken — is een vervolgstap op het traditionele systemisch opstellen. Als ervaren opsteller ken je de kracht van het veld en de informatie die daarin bewust en onbewust naar boven komt. En ergens weet je ook waar de klassieke vorm tegen een grens aanloopt. Er is meer mogelijk.
In de klassieke vorm zijn de mind en de relatie tussen jou en het onderwerp of de ander dominant, bekeken vanuit een situatie of verlangen. Je werkt met de informatie die in het veld verschijnt; het lichaam van de hoofdpersoon en van de facilitators reageert op die informatie en op de emoties die daarbij vrijkomen.
Dat is nuttig, maar het lichaam wordt er ook door beperkt. Het krijgt onvoldoende kans en vrijheid om zichzelf daadwerkelijk te ontladen en te reorganiseren. En dat is juist nodig, omdat de ingebrachte casus als belasting doorwerkt op allerlei fysieke lagen — denk aan lichamelijke klachten, ziektes, stramheid en blokkades. Bovendien krijgt het lichaam niet de vrijheid om alle aspecten die meespelen te tonen en uit te werken, los van het klassieke systemische verhaal.
Soma Systemisch Werken geeft primair ruimte aan het lichaam. Je mag een vraag of situatie inbrengen, maar daarna gaat die aan de kant. We volgen eerst het lichaam en de sensorische gewaarwordingen.
De vijf R’en
Resoneren — Welk lichaam van een facilitator wil je waar hebben, en wat voelt kloppend? De facilitators focussen zelf op wat zij lichamelijk en sensorisch waarnemen vanuit het veld, en volgen de beweging of neiging die daaruit ontstaat.
Resourcen — Je ervaart een ‘extended body’: de facilitators dragen samen met jou wat er speelt. Daardoor krijgt je lichaam veel meer ruimte om af te handelen wat op de rem staat.
Release — Het natuurlijke gevolg, en het gebeurt vanzelf — via het lichaam van de hoofdpersoon én via de lichamen van de facilitators. Zij helpen als extended body om lading te laten passeren en spanning fysiek af te handelen. Meerdere lichamen samen kunnen meer afhandelen dan één lichaam alleen.
Reorganisatie — Gebeurt vanzelf, zodra alles ontladen is.
Relatie — Omdat het lichaam weer vrij voelt, daalt er nieuw bewustzijn in over jezelf en de situatie. Je beseft wat er in jou veranderd is.
Door het lichaam als uitgangspunt te nemen voor groei — en niet de persoonlijkheid, de informatie of de situatie — wordt er lichamelijk niets overgeslagen of afgeknepen. Je werkt volledig door op alle niveaus: lichamelijk, emotioneel en persoonlijkheid, in die volgorde.
Je hoeft ook niets meer toe te wijzen (‘wil jij die of dat zijn’). De beweging ontstaat vanuit het lichaam zelf, binnen het veld. Juist voor jou als opsteller is dit een wezenlijke omkering: niet de opsteller stuurt, maar het lichaam wijst de weg.
Voor wie
Deze tweejarige leergang is uitsluitend bedoeld voor ervaren systemisch opstellers. Je stelt al op — klassiek, fenomenologisch of in een verwante vorm — en je wilt het lichaam als volwaardig uitgangspunt leren inzetten in je opstelwerk. Geen instrument náást je methode, maar het primaire kompas waaruit de opstelling zich ontvouwt.
Je vormt twee jaar lang met een vaste groep een leergemeenschap. In die tijd staan jij en je lichaam echt centraal. Het is zowel een methodische verdieping als een persoonlijk ontwikkelingstraject.
Jaar 1 — Je leert het lichaam als uitgangspunt nemen, met alle bijbehorende wetten en principes. Je werkt je eigen basiscontractiepatronen en blokkades door, zodat je in contact niet meer leegloopt, en ontwikkelt een diepe, doorleefde verbinding met je lichaam.
Jaar 2 — Verdieping en verfijning. Je integreert Soma Systemisch Werken volledig in je eigen praktijk, ijkt je intuïtieve zintuigen en leert deze werkvorm zelf te dragen en te faciliteren.
Achtergrond
Van 2003 tot 2005 volgde ik twee jaar training (10 × 3 dagen) bij vijf Duitse opstellers, die op hun beurt twintig jaar bij Bert Hellinger in de leer waren geweest. Na die twee jaar had ik een intuïtieve gedachte over deze werkvorm: ‘Het is prachtig, maar niet compleet.’ Ik had er alleen nog geen context voor. In 25 jaar scholing en ervaring met Somatic Experiencing kwam het antwoord, doordat ik steeds het lichaam centraal stelde in het systemisch werk.
De afgelopen tien jaar heb ik met een vaste groep van acht facilitators deze werkvorm verder ontwikkeld en toegepast. Wij leerden als groep wat ervoor nodig is om het lichaam als uitgangspunt te nemen en deze intelligentie in alles voorop te stellen — voorafgaand aan ieder verhaal, iedere vraag of systemische dynamiek.
Deze werkvorm heb ik uiteindelijk Soma Systemisch Werken genoemd; soma betekent lichaam. Nu is het moment daar om haar verder de wereld in te brengen — juist aan opstellers die er klaar voor zijn.
Wat brengt de training je?
Alle energieën, emoties en levenskracht worden verwerkt via het zenuwstelsel en zijn voelbaar in ons sensomotorisch systeem. Hoe we dat in opstellingen meenemen, werd ons door Bert Hellinger niet aangereikt — daarom deze leergang.
Je leert het lichaam als uitgangspunt nemen, met alle bijbehorende wetten en principes. Zo ontstaat er geen beperking, afknijping of incompleetheid meer in het veld. Na de training kun je vrij en creatief werken op systemisch vlak, omdat je het lichaam volledig integreert en weet wat het nodig heeft.
Daarnaast brengt de leergang je het volgende:
- Je leert je lichaam niet als instrument, maar als primair kompas inzetten in elke opstelling en begeleiding.
- Je ontwikkelt een diepe, doorleefde verbinding met je lichaam. Spanning kan ontladen, stroming herstelt, je komt steviger in jezelf te zitten.
- Je intuïtieve zintuigen — horen, zien, voelen en weten — worden niet alleen versterkt, maar geijkt en professioneel inzetbaar.
- Je persoonlijke, lichamelijke en geestelijke ontwikkeling krijgt ruimte. Je werkt je eigen basiscontractiepatronen en blokkades door, zodat je in contact niet meer leegloopt.
- Je krijgt diep inzicht in de ontwikkeling van de mens, inclusief zeer vroege verstoringen. Dat verdiept je opstel-, coaching- en therapeutische vaardigheden fundamenteel.
Wat gaan we doen?
Ochtend
- Korte check-in: je deelt wat er actueel is in je lichaam en in je leven.
- Geleide meditatie en oefeningen om dieper in contact te komen met je lichaam.
- Specifieke bouwstenen uit de training Lichaamsgericht Coachen.
- Eerste Soma Systemische opstelling, met nabespreking.
Middag
- Tweede Soma Systemische opstelling, met nabespreking.
- Soms een derde opstelling, wanneer we deeloefeningen met opstellen doen.
- Aan het einde van de dag: integratie.
Over twee jaar bouwt de diepte zich op. Waar het eerste jaar in het teken staat van het lichaam leren volgen en je eigen patronen doorwerken, verschuift het accent in het tweede jaar naar verfijning en het zelf leren dragen van de werkvorm.
Qua literatuur werken we met de reader van Lichaamsgericht Coachen. Daarnaast heeft Soma Systemisch Werken een eigen reader.
Wat heb je nodig om deel te nemen?
- Je bent een ervaren systemisch opsteller en stelt al zelfstandig op.
- Je hebt het verlangen om door te groeien als mens én als professional.
- Je bent nieuwsgierig naar hoe menselijke groei werkelijk werkt.
Praktische informatie
Groepsgrootte: maximaal 10 deelnemers.
Duur: twee jaar, 5 x 2 dagen per jaar (twintig dagen in totaal).
Data: start najaar 2026, data volgen.
Locatie: Klootsemastraat 1, Doetinchem.
Tijden: aanvang 10.00 uur (inloop vanaf 9.30 uur), eindtijd rond 16.30 uur.
Investering: € 3.250,- exclusief btw per jaar. Betalingsopties zijn bespreekbaar.
In de omgeving zijn diverse gezellige Bed & Breakfast-locaties beschikbaar; we hebben een lijst voor je samengesteld. Je kunt je aanmelden via de site of door een mail te sturen naar Hans@Bronacademie.nl.